Mobbing: ukryty wróg w miejscu pracy
5 sierpnia Agnieszka Kolanowska, Strategic Partnership Manager Smart Solutions w Polsce, wzięła udział w dyskusji w TVP3 w ramach programu „CZUJESZ TO?”, gdzie omawiano negatywne tendencje mobbingu w Polsce. Wraz z naszą przedstawicielką, w studiu byli: psycholog Marzena Stelmach-Tondos oraz autorka książki na temat tego zjawiska, Katarzyna Bednarczykówna.
Uczestniczki programu wyszły od definicji, czym jest mobbing. W obecnie obowiązującym stanie prawnym istnieją przepisy prawa zawierające ustawową definicję pojęcia „mobbing”. Stosownie do treści art. 943 § 2 ustawy z 26.6.1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm., dalej: KP) mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Podczas programu eksperci omówili ważne kwestie:
- Jak zmieniła się świadomość norm i granic ze strony pracodawców, kierowników i pracowników w ostatnich latach?
- Jakie skutki zdrowotne i obawy powoduje mobbing oraz jak nasze ciało reaguje na to zjawisko?
- Czy są branże, stanowiska lub typy osób, które są bardziej podatne na rolę „ofiary mobbingu” lub na bycie mobberami?
- Jakie narzędzia mogą wykorzystywać działy HR do walki z mobbingiem, w tym polityka antymobbingowa?
- Przypadki „staffingu”, kiedy pracownicy zachowują się agresywnie wobec pracodawcy.
„Mobbing w miejscu pracy to poważny problem, który wymaga naszej uwagi, ogromnej wrażliwości i skutecznego działania. Musimy być otwarci na feedback, aktywnie pracować nad zwiększeniem świadomości czym mobbing jest, i jakie sieje spustoszenie oraz wdrażać skuteczne narzędzia do zapobiegania i walki z tym zjawiskiem. Ważnym zadaniem każdej firmy jest zapewnienie atmosfery bezpieczeństwa i rozwoju, a w przypadku doświadczania mobbingu- szybkiej identyfikacji i niezwłocznego wsparcia dla pracowników. Tylko w takim środowisku można przepracować ten temat z jak najmniejszymi negatywnymi skutkami dla ofiar mobbingu” – komentuje Strategic Partnership Manager Smart Solutions w Polsce, Agnieszka Kolanowska.
Katarzyna Bednarczykówna, która sama doświadczyła mobbingu, opowiedziała, że to zjawisko może dotknąć każde miejsce pracy: międzynarodową korporację, mały sklep, szkołę, urząd. Mobbing w Polsce kwitnie, a liczby nie odzwierciedlają jego rzeczywistej skali, ponieważ procedura zgłaszania najczęściej jest bardzo skomplikowana, polskie prawodawstwo jeszcze dość mocno kuleje w zakresie przepisów regulujących to zjawisko, a pracownicy muszą włożyć wiele wysiłku, aby mobbing udowodnić. Statystyki z 2020 roku pokazują, że 163 000 Polaków padło ofiarą prześladowań lub zastraszania w pracy, 326 000 spotkało się z przemocą lub jej groźbą, a prawie 4 miliony odnotowały nadmierne obciążenie i czas pracy. Rocznie w polskich sądach rozpatruje się zaledwie promil spraw o mobbing- jest ich mniej niż 500.
Temat mobbingu jest bardzo szeroki. Dotyczy różnych branż, różnej wielkości firm czy organizacji, firm z kapitałem rodzimym, jak również międzynarodowych korporacji. Pewne zachowania wynosimy z domu, pewnych zachowań doświadczamy w trakcie naszego życia zawodowego, część osób, które często same mają zaburzoną samoocenę, muszą ją sobie kompensować poprzez stosowanie działań przemocowych na innych, często bardziej cichych, uległych, kruchych osobach. Najsmutniejsze jest w tym zjawisku to, iż to jeden człowiek drugiemu potrafi wyrządzić taką krzywdę.
Kluczową rolę pełnią tu działy personalne, ale prawdę mówiąc- każdy z nas, szeregowy pracownik a także lider/manager/dyrektor- wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za to, co się w miejscu naszej pracy dzieje. Firmy obligatoryjnie powinny mieć wprowadzoną politykę antymobbingową, z którą każdy pracownik powinien być zapoznany i zobligowany do stosowania. W przypadku jakichkolwiek odstępstw, ważne jest by szybko temat zidentyfikować, otoczyć ochroną ofiarę mobbingu, przygotować się do rozmowy z mobberem i wymagać natychmiastowej poprawy. Jeśli to nie poskutkuje, firma może lub powinna rozwiązać umowę z mobberem.
Jeśli dojdzie do sytuacji, że ofiara mobbingu zwolni się z pracy lub tak podupadnie na zdrowiu, że będzie wymagała wsparcia medycznego (a niejednokrotnie i hospitalizacji)- działy HRu każdą taką sytuację powinny monitorować, być blisko potrzeb ofiary i pomóc przezwyciężyć kryzys, który powstał w miejscu pracy z powodu mobbingu.
Dlatego bądźmy uważni, interesujmy się drugim człowiekiem, pomagajmy, by w porę zapobiec tragedii- każdy z nas może i powinien to zrobić zupełnie bezinteresownie., dla dobra również naszego własnego.
Omówiono również temat „staffingu”, kiedy mobbing pochodzi nie tylko ze strony przełożonego, ale także od samych pracowników. Agresywne nastawienie wobec kierowników, jako przedstawicieli pracodawcy, wyśmiewanie ich lub plotkowanie na ich temat staje się coraz bardziej powszechnym zjawiskiem. To zjawisko jest zupełną nowością na rynku pracy, nieuregulowaną na ten moment. Niestety coraz częściej słyszymy o tym, że szeregowi pracownicy nękają na różne sposoby swoich liderów/kierowników etc.
Podsumowanie
Reasumując – mobbing wyrządza nie tylko poważne szkody psychiczne, ale może również prowadzić do chorób fizycznych, izolacji społecznej, a nawet myśli i czynów samobójczych. Dlatego wsparcie ze strony pracodawców i zespołów HR jest tu niezwykle ważne i każdy z nas powinien oczekiwać odpowiednich działań prewencyjnych lub usuwających skutki mobbingu w miejscu pracy.
